Văn học

Soạn bài Bài học đường đời đầu tiên trang 12 (Kết nối tri thức)

Đánh giá bài viết

Trong bài viết này gtvthue.edu.vn sẽ chia sẻ chuyên sâu kiến thức của Soạn ngữ văn 6 bài học đường đời đầu tiên dành cho bạn.

Soạn bài Bài học đường đời đầu tiên

Bài giảng Soạn văn lớp 6 Tập 1 Soạn bài Bài học đường đời đầu tiên

A. Soạn bài Bài học đường đời đầu tiên ngắn gọn

Trước khi đọc

Câu 1 (trang 12 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Có thể em đã từng đọc một truyện kể hay xem một bộ phim nói về niềm vui hay nỗi buồn mà nhân vật đã trải qua. Khi đọc (xem) em đã có suy nghĩ gì?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

– Tháng trước em đã đọc truyện “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” của tác giả Nguyễn Nhật Ánh. Đoạn kết truyện, cô bạn thân nhất của cậu bé Thiều là Mận đã phải rời xa quê hương, rời xa cậu bạn, để lại Thiều và những nỗi buồn vì nhớ người bạn tuổi thơ. Chi tiết ấy đã khiến em bật khóc vì sự chia xa. Qua đó em thấy tình bạn thật đáng quý, chúng ta không biết sẽ ở bên nhau bao lâu nên hãy yêu thương và trân trọng bạn bè.

Câu 2 (trang 12 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Chia sẻ với các bạn vài điều em thấy hài lòng hoặc chưa hài lòng khi suy nghĩ về bản thân?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

– Điều em thấy hài lòng: Yêu thương, cố gắng chăm ngoan học giỏi, biết giúp đỡ ông bà, bố mẹ, đoàn kết với bạn bè.

– Điều em thấy chưa hài lòng: Chưa biết tự chăm sóc sức khỏe cho mình, đôi khi còn ích kỉ ganh tị với bạn bè vì những điều nhỏ nhặt.

Đọc văn bản

Câu 1 (trang 14 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Em dự đoán như thế nào về sự việc sắp được kể?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

Em dự đoán về sự việc sắp được kể: Dế Mèn có tính hung hăng, hống hách, kiêu căng, tự phụ, luôn nghĩ mình “là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên hạ” và coi thường những kẻ yếu hơn mình nên sẽ bắt bạt và trêu chọc mọi người.

Câu 2 (trang 16 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Lúc rủ Dế Choắt trêu chị Cốc, Dế Mèn có nghĩ đến hậu quả không?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

Lúc rủ Dế Choắt trêu chị Cốc, Dế Mèn đã không nghĩ đến hậu quả của sự việc. Vì Dế Mèn tuy khỏe mạnh to lớn nhưng chưa từng trải sự đời. Dế Mèn chỉ nghĩ rằng với sức mạnh của mình, sẽ làm chị Cốc tức giận và mình sẽ hả hê.

Câu 3 (trang 18 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Điều gì đã xảy ra với Dế Choắt? Dế Mèn đã làm gì khi chứng kiến điều đó?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

– Dế Mèn không biết chính sự trêu chọc một cách ngu xuẩn của mình đã khiến cho Dế Choắt – một người bạn xấu số mất mạng dưới tay của chị Cốc.

– Sự hi sinh của Dế Choắt, đã khiến cho Dế Mèn rất buồn và vô cùng thất vọng về bản thân. Từ đó, Dế Mèn đã rút ra một bài học rằng mình phải sống tốt hơn và từ bỏ những thói quen xấu của mình.

Sau khi đọc

Câu 1 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Câu chuyện được kể bằng lời của nhân vật nào? Kể theo ngôi thứ mấy?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

– Truyện được kể theo lời của nhân vật chính: Dế Mèn.

– Kể theo ngôi thứ nhất xưng “tôi”. Tạo sự tin cậy cho câu chuyện => nhân vật dễ biểu hiện tâm trạng, ý nghĩa, thái độ.

Câu 2 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Đọc phần một đoạn trích, nêu một số chi tiết miêu tả Dế Mèn khiến em liên tưởng tới đặc điểm của con người. Lối miêu tả này thường được sử dụng ở loại truyện nào?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

– Các từ miêu tả ngoại hình và hành động của Dế Mèn khiến em liên tưởng đến con người là:

+ Một chàng dế thanh niên cường tráng, đôi càng mẫm bóng, vuốt ở chân và khoeo cứng dần và nhọn hoắt.

+ Tôi đạp phanh phách vào các ngọn cỏ, tôi vũ cánh nghe tiếng phành phạch giòn giã, tôi bước đi bách bộ, đôi cánh bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi.

+ Người tôi rung rinh một màu bóng mỡ soi gương được, cái đầu to ra và nổi từng tảng, cái răng đen nhánh, sợi râu dài và uốn cong, tôi cà khịa bà con trong xóm, tôi quát mấy chị Cào Cào, đá ghẹo anh Gọng Vó.

– Lối miêu tả này thường được sử dụng ở loại truyện ngụ ngôn.

Câu 3 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Em thích hoặc không thích điều gì trong cách Dế Mèn tự miêu tả ở phần một? Vì sao?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

– Điều em thích: Tự tin, sống điều độ, khoa học,… → cơ thể chú khỏe mạnh, dẻo dai → điều chúng ta nên học tập.

– Điều em không thích: kiêu căng, trịch trượng, thích bắt nạt người khác → tính xấu → cần loại bỏ

Câu 4 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Dế Mèn đã nói gì khi sang thăm nhà Dế Choắt và khi Dế Choắt nhờ giúp đỡ? Những lời nói đó thể hiện thái độ gì của Dế Mèn?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

– Khi sang thăm nhà Dế Choắt và khi Dế Choắt nhờ giúp đỡ, Dế Mèn đã thể hiện thái độ kẻ cả và trịch thượng khi nói rằng: “Chú mày hôi như cú mèo, ta nào chịu được. Đào tổ nông thì cho chết!”.

– Những lời nói đó thể hiện thái độ khinh thường, chế giễu của Dế Mèn đối với Dế Choắt và còn thể hiện thái độ ích kỉ, không biết giúp đỡ người khó khăn, không coi trọng tình làng nghĩa xóm của Dế Choắt.

Câu 5 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Chứng kiến cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã có những cảm xúc suy nghĩ gì? Những cảm xúc, suy nghĩ đó cho thấy sự thay đổi nào ở Dế Mèn?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

– Chứng kiến cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn cảm thấy vô cùng hối hận vì hành động ngu dại của mình “Tôi cảm thấy vô cùng hối hận và đau xót lắm. Trò đùa ngỗ ngược của tôi đã khiến cho anh Dế Choắt phải vạ lây. Tôi giận cái thoi huênh hoang, hống hách của mình”.

– Những cảm xúc và suy nghĩ ấy cho thấy Dế Mèn đã biết ăn năn hối lỗi, suy nghĩ chín chắn hơn và rút ra bài học đáng nhớ cho mình.

Câu 6 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Theo em, từ những trải nghiệm đáng nhớ, Dế Mèn đã rút ra được bài học gì?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

Xem thêm:: Truyện Kiều của Nguyễn Du – Ngữ văn 9 – Hoc247.net

– Sau cái chết của người bạn ốm yếu đáng thương Dế Choắt, Dế Mèn đã rút ra được một bài học đường đời đầu tiên vô cùng lớn của mình: Ở đời không nên kiêu căng, xốc nổi, bắt nạt kẻ yếu. Tính kiêu ngạo, nóng vội của tuổi trẻ có thể làm hại người khác, khiên ta phải ân hận suốt đời.

Câu 7 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1): Nêu hình dung của em về nhân vật Dế Choắt. Nếu gặp một người bạn có đặc điểm giống như Dế Choắt, em sẽ đối xử với bạn như thế nào?

Xem thêm:: 15 dàn ý biểu cảm về người thân cảm động rơi nước mắt

Trả lời:

– Hình dung của em về nhân vật Dế Choắt: một cậu chàng bé nhỏ, thể lực yếu, tính tình hiền lành và nhút nhát, nhưng khá am hiểu sự đời, cách đối đãi với mọi người xung quanh.

Nếu gặp một người bạn có đặc điểm giống như Dế Choắt, em sẽ ở bên cạnh động viên bạn cố gắng rèn luyện thể lực, trau dồi tri thức và giúp đỡ bạn khi bạn cần.

VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC

Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) kể lại một sự việc trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên bằng lời của một nhân vật do em tự chọn.

Trả lời:

Đóng vai nhân vật Dế Choắt và kể lại sự việc nhờ vả Dế Mèn:

Hàng xóm nhà tôi là anh Dế Mèn khỏe mạnh và cường tráng. Tôi rất ngưỡng mộ sự khỏe khoắn, điều độ và phong thái chững chạc, đường hoàng của anh. Trái lại với anh, tôi không may mắn khi vừa sinh ra đã còi cọc, thân hình ốm yếu và thể lực không được tốt. Nhiều lần tôi lo sợ về những mỗi nguy hại của cuộc sống hoang dã nên nhân dịp Dế Mèn sang chơi, tôi đã đề bạt mong muốn của mình. Muốn đào một cái ngách thông sang nhà anh mỗi khi có chuyện. Nhưng Dế Mèn không những không đồng ý còn mỉa mai tôi hèn kém. Sau đó anh ra về không một chút bận tâm, còn tôi lủi thủi đi vào hang, lòng nặng trĩu những buồn bã và lo âu về chiếc tổ nông của mình.

B. Tóm tắt những nội dung chính khi soạn bài Bài học đường đời đầu tiên

I. Tác giả

a. Cuộc đời

– Tô Hoài (1920 – 2014), tên khai sinh là Nguyễn Sen.

– Tô Hoài sinh ra tại quê nội ở thị trấn Kim Bài, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông cũ. Tuy nhiên, ông lớn lên ở quê ngoại là làng Nghĩa Đô, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay thuộc phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội).

– Ông có vốn hiểu biết phong phú, sâu sắc về phong tục, tập quán của nhiều vùng khác nhau trên đất nước ta.

Soạn bài Bài học đường đời đầu tiên Kết nối tri thức (ảnh 1)

b. Sự nghiệp văn học

– Sáng tác của ông thiên về diễn tả những sự thật đời thường.

– Các tác phẩm của ông thuộc nhiều thể loại khác nhau như truyện ngắn, truyện dài, hồi ký, kịch bản phim, tiểu luận…

– Năm 1996, ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

– Một số tác phẩm tiêu biểu: Dế Mèn phiêu lưu ký (truyện dài, 1941), O chuột (tập truyện ngắn, 1942), Cỏ dại (hồi ký, 1944)

II. Tác phẩm

1. Hoàn cảnh ra đời, xuất xứ:

Xem thêm:: Soạn bài Vượt thác | Ngắn nhất Soạn văn 6 – VietJack.com

– Bài học đường đời đầu tiên trích trong chương I của truyện Dế Mèn phiêu lưu kí.

– Tên của đoạn trích do người biên soạn SGK đặt.

– Dế Mèn phiêu lưu kí được in lần đầu năm 1941, là tác phẩm đặc sắc nhất và nổi tiếng nhất của nhà văn Tô Hoài dành cho lứa tuổi thiếu nhi. Truyện gồm mười chương, kể về cuộc phiêu lưu của nhân vật chính là chú Dế Mèn.

2. Thể loại: tiểu thuyết đồng thoại- loại truyện dành cho thiếu nhi.

3. Bố cục: Gồm 4 phần:

– Phần 1. Từ đầu đến “cũng không thể làm lại được”: Dế Mèn giới thiệu về bản thân.

– Phần 2. Tiếp theo đến “Tôi về, không chút bận tâm”. Câu chuyện về người bạn hàng xóm là Dế Choắt.

– Phần 3. Tiếp theo đến “cảnh đau khổ vừa gây ra”. Dế Mèn trêu chị Cốc khiến Dế Choắt phải chịu oan.

– Phần 4. Còn lại. Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn.

4. Tóm tắt:

Dế Mèn là một chú dế cường tráng bởi biết ăn uống điều độ. Tuy nhiên, cậu chàng lại có tính kiêu căng, luôn nghĩ mình “có thể sắp đứng đầu thiên hạ”. Dế Mèn luôn coi thường những người xung quanh, đặc biệt là Dế Choắt – người bạn hàng xóm gầy gò và yếu ớt. Một lần, Dế Mèn bày trò trêu chị Cốc khiến cho Dế Choắt phải chịu oan. Choắt bị chị Cốc mổ đến kiệt sức. Trước khi chết, Choắt khuyên Dế Mèn bỏ thói kiêu căng của mình. Dế Mèn vô cùng ân hận và nhận ra bài học đường đời đầu tiên của mình.

Soạn bài Bài học đường đời đầu tiên Kết nối tri thức (ảnh 1)

5. Giá trị nội dung:

– Bức chân dung tự họa của Dế Mèn còn là biểu tượng cho tuổi trẻ, cho sự nông nổi xốc nổi của bản thân khi chưa thực sự trưởng thành.

– Từ sai lầm của Dế Mèn chúng ta còn rút ra bài học cho chính bản thân mình: phải luôn quan tâm, giúp đỡ người xung quanh, không được có thói kiêu căng tự phụ, xốc nổi không chỉ gây ảnh hưởng đến chính mình mà còn làm hại những người khác.

6. Giá trị nghệ thuật:

– Sử dụng linh hoạt các biện pháp nghệ thuật: so sánh, nhân hóa,…

– Cách kể chuyện hấp dẫn theo ngôi thứ nhất, vốn ngôn từ phong phú, sinh động, lối nói dân dã “nghèo sức quá” “nói thẳng thừng” …

– Miêu tả tài tình, mượn câu chuyện về loài vật để gửi gắm bài học loài người.

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 6 sách Kết nối tri thức với cuộc sống hay, ngắn gọn khác:

Thực hành tiếng Việt trang 20

Nếu cậu muốn có một người bạn….

Thực hành tiếng Việt trang 26

Bắt nạt

Viết một bài văn kể lại một trải nghiệm của em

Cám ơn bạn đọc đã đọc hết bài viết kiến thức chuyên sâu của gtvthue.edu.vn
Back to top button